Kiến thức & Kinh Nghiệm

arrowarrow

Quy hoạch xây dựng là gì? Căn cứ quy hoạch xây dựng

Quy hoạch xây dựng là gì? Căn cứ quy hoạch xây dựng

calendar2 tháng 7, 2025

Tìm hiểu quy hoạch xây dựng là gì? Có bao nhiêu loại quy hoạch và căn cứ pháp lý nào điều chỉnh hoạt động này? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ khái niệm, phân loại và những vấn đề quan trọng liên quan đến quy hoạch xây dựng một cách chi tiết và dễ hiểu.

news

​​​

1. Quy hoạch xây dựng là gì?

Theo Luật Xây dựng 2014 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020), quy hoạch xây dựng được hiểu là việc tổ chức không gian các khu đô thị, nông thôn, khu chức năng; tổ chức hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội nhằm tạo lập môi trường sống thích hợp, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Quy hoạch xây dựng thường được thể hiện dưới dạng đồ án quy hoạch, bao gồm: bản vẽ, sơ đồ, mô hình và phần thuyết minh. Đây là cơ sở quan trọng giúp cơ quan quản lý, nhà đầu tư và các bên liên quan thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển.

2. Các loại quy hoạch xây dựng

Căn cứ theo Khoản 2 Điều 28 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 37 luật có liên quan đến quy hoạch năm 2018, quy hoạch xây dựng được phân loại như sau:

2.1. Quy hoạch xây dựng vùng và khu chức năng

Bao gồm quy hoạch xây dựng vùng liên huyện, quy hoạch vùng huyện và quy hoạch các khu chức năng. Đây là loại quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành, đóng vai trò định hướng phát triển không gian, tổ chức hạ tầng cho từng khu vực cụ thể.

2.2. Quy hoạch đô thị

Là loại quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia, bao gồm quy hoạch chung, quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và các loại quy hoạch đô thị khác theo Luật Quy hoạch đô thị 2009. Việc lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch đô thị được thực hiện theo trình tự pháp luật quy định.

2.3. Quy hoạch nông thôn

Đây là quy hoạch phát triển không gian và hạ tầng xã hội – kỹ thuật cho khu vực nông thôn, nhằm nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.

3. Căn cứ lập quy hoạch xây dựng

Theo Khoản 2 Điều 13 Luật Xây dựng 2014, quy hoạch xây dựng được lập dựa trên các căn cứ pháp lý và thực tiễn sau đây:

3.1. Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng – an ninh

Đây là cơ sở nền tảng giúp định hướng dài hạn cho việc lập quy hoạch. Các chiến lược này thể hiện mục tiêu phát triển của đất nước trong các lĩnh vực trọng yếu, làm cơ sở để điều chỉnh không gian phát triển và bố trí nguồn lực.

3.2. Quy hoạch cấp quốc gia, vùng, tỉnh.

  • Quy hoạch cấp quốc gia: Gồm quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch biển quốc gia và các quy hoạch ngành.

  • Quy hoạch vùng: Cụ thể hóa quy hoạch quốc gia ở cấp vùng, định hướng phát triển hệ thống đô thị, phân bố dân cư, kết cấu hạ tầng và sử dụng tài nguyên liên tỉnh.

  • Quy hoạch tỉnh: Tập trung vào phát triển kinh tế – xã hội và tổ chức không gian lãnh thổ của từng tỉnh.

Quy hoạch xây dựng phải bảo đảm sự thống nhất và không mâu thuẫn với các quy hoạch thuộc hệ thống quy hoạch quốc gia.

3.3. Quy hoạch thời kỳ trước

Là những quy hoạch đã được thực hiện tại cùng khu vực hoặc có liên quan về mặt không gian. Việc kế thừa những nội dung hợp lý trong quy hoạch trước giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và phát huy hiệu quả từ các dự án đã triển khai.

3.4. Quy chuẩn kỹ thuật và các quy chuẩn liên quan

Đây là căn cứ kỹ thuật giúp đảm bảo tính khoa học và khả thi trong lập và thực hiện quy hoạch. Các quy chuẩn này quy định cụ thể về mật độ xây dựng, tầng cao công trình, khoảng cách ly, chỉ giới xây dựng, v.v.

3.5. Số liệu, tài liệu về hiện trạng

Bao gồm bản đồ, báo cáo kinh tế - xã hội, điều kiện tự nhiên, môi trường, hạ tầng kỹ thuật,... nhằm bảo đảm quy hoạch được lập phù hợp với thực tiễn và nhu cầu phát triển của từng địa phương.

4. Yêu cầu và nguyên tắc tuân thủ đối với quy hoạch xây dựng

Theo Điều 14 Luật Xây dựng 2014 và Khoản 3 Điều 28 Luật sửa đổi, bổ sung năm 2018, quy hoạch xây dựng phải tuân thủ các yêu cầu và nguyên tắc sau:

Yêu cầu đối với quy hoạch xây dựng

  • Phù hợp với các chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch tỉnh.

  • Tổ chức không gian sử dụng đất hiệu quả, bảo tồn giá trị văn hóa, lịch sử và bảo vệ môi trường.

  • Bảo đảm sự đồng bộ trong hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội.

  • Đáp ứng yêu cầu phòng chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu.

  • Là cơ sở pháp lý cho hoạt động đầu tư xây dựng và quản lý không gian đô thị, nông thôn.

Nguyên tắc tuân thủ trong quy hoạch xây dựng

  • Mọi hoạt động đầu tư xây dựng phải tuân theo quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt.

  • Bảo đảm sự thống nhất giữa các cấp độ quy hoạch: từ quốc gia, vùng, tỉnh đến địa phương.

  • Quy hoạch phải được lập trên cơ sở đánh giá đầy đủ các nguồn lực và khả năng huy động vốn thực hiện.

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về quy hoạch xây dựng, các loại quy hoạch cũng như căn cứ và yêu cầu khi lập quy hoạch. Nếu cần thêm thông tin chi tiết hoặc tư vấn liên quan, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ.